Aruba: visserij op een vakantie-eiland

In dit artikel:

De beroepsvisserij op Aruba staat onder druk door hoge brandstofprijzen, afnemende vangsten, klimaatverandering en toenemende gevaren op zee. Vissers moeten steeds verder van de kust varen om voldoende vis te vinden. Dat maakt het werk duurder en riskanter, zeker voor de traditionele vissers die met kleine houten boten varen.

Volgens klimaatonderzoeker Oriana Wouters worden koraalriffen en de biodiversiteit aangetast en is de visstand al jaren aan het verslechteren. Beschikbare metingen uit 2002 en 2012 lieten onder meer een sterke daling van wahoo zien en een halvering van de snapperstand. Wouters wijst daarnaast op overbevissing en illegale visserij, maar overheidsmedewerker Byron Boekhoudt waarschuwt dat harde actuele cijfers ontbreken. Volgens hem lijkt illegale visserij sinds de sluiting van de grens tussen Aruba en Venezuela wel te zijn afgenomen.

De sector heeft ook te maken met een gebrek aan opvolging en kennisoverdracht. Clifford Rosa, voorzitter van Stichting Rancho in Oranjestad, vreest dat de traditionele visserijcultuur verdwijnt. In zijn wijk zijn de vroegere vismarkt en haven verdwenen en zijn er nog maar weinig vissers die ’s nachts op zee blijven. De traditionele kleurrijke boten, de ambachtelijke bouw en de verschillende vistechnieken per buurt vormen volgens Rosa belangrijk materieel en immaterieel erfgoed. Hij wil daarom bij UNESCO erkenning voor deze cultuur bepleiten.

De veiligheid kreeg extra aandacht na de verdwijning van vier opvarenden van de sportvisboot Energy in juli 2025. Davey Croes, Jarred Croes, Aishell Tromp en Marcelo Heydenhen keerden na een visdag niet terug. Een omvangrijke zoekactie, waaraan onder meer de Nederlandse marine, de Koninklijke Nederlandse Kustwacht, Interpol en autoriteiten uit andere landen deelnamen, leverde niets op. De zaak onderstreepte voor de Arubaanse vissers de gevaren van de zee, waaronder slecht weer, piraterij, drugs- en brandstoftransporten en illegale visserij.

De Arubaanse regering heeft de Nederlandse Onderzoeksraad voor de Veiligheid gevraagd een verkennend onderzoek naar de veiligheid van vissers uit te voeren. Daarnaast organiseerden de Kustwacht en de Directie Scheepvaart onlangs een extra training in maritieme veiligheid. Minister Wendrick Cicilia riep vissers op dichter bij de kust te blijven en hun radiocommunicatie te verbeteren. Sommige vissers beschikken volgens hem nu slechts over verouderde mobiele telefoons, waardoor contact met onder meer de Aruba Ports Authority niet altijd goed verloopt.

Om de vangst te ondersteunen worden ook Fish Aggregating Devices (FAD’s) geplaatst. Deze boeien trekken vissen zoals tonijn en mahi mahi aan. De eerste van zes geplande FAD’s ligt inmiddels in de Arubaanse territoriale wateren. Vissers melden dat de locaties de kans op een goede vangst vergroten; mogelijk komen toekomstige boeien dichter bij de kust te liggen, zodat vooral traditionele vissers ervan profiteren.

Aruba telt volgens de monitoring van LVV naar schatting 600 tot 900 mensen die in belangrijke mate van de visserij leven, naast enkele honderden boten. Tegelijkertijd kiezen veel jongeren voor beter betaalde banen in het toerisme en neemt het aantal traditionele vissers af. De gemeenschap wijst erop dat visprijzen mede stijgen door brandstof, materiaal en langere vaartochten. Lokale vissers proberen de prijzen desondanks betaalbaar te houden. Zij vrezen dat verdere krimp niet alleen economische gevolgen heeft, maar ook een belangrijk deel van Arubas maritieme identiteit doet verdwijnen.