Dagboek Henk Buitjes; Het gaat zeker niet slecht met de natuur

In dit artikel:

In week 37 vist de ZK 37 op de Eems, maar de vangsten vallen zwaar tegen. De trek is rommelig, met veel zeesterren en schelpen, terwijl de garnalen klein zijn. Duitse Eemsvissers en Johan Rispens bij de Dollard melden betere resultaten, maar de ZK 37 mag vanwege haar vergunning niet op het Wad, de Eems of de Dollard vissen. Ook noordelijker, in de geulen richting de botenlijn, blijft de opbrengst beperkt tot ongeveer 60 à 70 kilo per twee uur. Uiteindelijk stoomt de bemanning westwaarts. Tot vrijdag 11 september worden 104 kisten gelost in Lauwersoog; na het zeven blijft 1.860 kilo over, waarvan 1.664 kilo uit de kleinste garnalen bestaat en slechts 24 kilo uit dikke categorie 1-garnalen. Door de hoge watertemperatuur wordt voorlopig geen snelle groei verwacht.

In dezelfde periode krijgt de visser antwoord van Tobias van Kooten van Wageningen University & Research op vragen over de biodiversiteit in de Wadden- en Noordzee. Onderzoek laat volgens Van Kooten een gemengd beeld zien: veel soorten nemen af, maar andere blijven stabiel of nemen toe. Er is vooral sprake van een reorganisatie van het ecosysteem, niet van een algemene instorting. Bij vogels spelen onder meer veranderingen buiten de Waddenzee, predatie, overstromingen en de afname van mossel- en kokkelbestanden een rol. Bij bodemdieren zijn onder andere bodemverstoring, opwarming en de komst van uitheemse soorten van belang. Zeehonden profiteren vooral van het einde van de jacht. In de Noordzee doen beheerde vissoorten en zeezoogdieren het relatief goed, terwijl vogelpopulaties onder druk staan en de samenstelling van bodemdiergemeenschappen verandert.

Van Kooten benadrukt dat biodiversiteit iets anders is dan de totale hoeveelheid leven. De Wadden- en Noordzee zijn zeer productief en kunnen daardoor veel vis, vogels en zeehonden blijven voortbrengen, ook als de soortensamenstelling verandert. Volgens de schrijver past dit bij zijn eigen waarneming: de Nederlandse natuur staat niet op instorten, al hebben menselijke ingrepen zoals bebouwing, baggerwerk en de aanleg van windparken wel grote gevolgen. Het oordeel over de toestand van de natuur hangt volgens hem sterk af van welke soorten en ontwikkelingen men als maatstaf neemt.

Voor week 38 kiest de bemanning, na positieve berichten van de ZK 13 en WL 4, voor de Hollandse kust. Op maandag 14 september bereikt de ZK 37 de Noorderhaaks. Daar zijn de vangsten aanvankelijk goed: na een etmaal liggen er 75 kisten schone garnalen in het ruim. Zuidelijker, bij Zandvoort en Katwijk, worden nog goede trekken gedaan. In overleg met de Visafslag Lauwersoog worden de garnalen in IJmuiden gelost en per vrachtwagen naar Lauwersoog vervoerd. In totaal gaat het om 133 kisten. De schrijver prijst de logistieke aanpak en het zeefproces van de afslag, maar hekelt het eerdere mismanagement waardoor veel klanten verloren zouden zijn gegaan.

Na het lossen vist de bemanning verder langs de kust, overdag en ’s nachts. De opbrengst neemt af ten opzichte van de eerste dagen, maar blijft bevredigend. Op vrijdag 18 september worden 71 kisten opgehaald voor transport naar Lauwersoog. In het weekend helpt de schrijver in de viskar van zijn zoon Harm, samen met visbakker Robin en kleindochter Lisa.

Daarna vertrekt hij opnieuw naar IJmuiden voor een volgende visreis. Door een stevige westenwind is het water ’s nachts troebel en zijn de vangsten minder goed dan in week 38. Overdag wordt meer gevangen, waardoor de bemanning toch tevreden blijft. Op 23 september wordt kort rust gehouden in de haven, waarna tot donderdagavond wordt doorgevist.

Een inspectie van IL&T door inspecteur Lieke Dekker verloopt zonder opmerkingen. Vervolgens ondertekent de schrijver als bestuurslid documenten bij de notaris en woont hij in Lauwersoog een ledenvergadering van de CIV bij. Ondanks de sanering van het voorgaande jaar schrijft de coöperatie zwarte cijfers. Volgens het bestuur werpen de reorganisatie en het inspelen op maritieme ontwikkelingen in Lauwersoog en Harlingen hun vruchten af.