Dagboek van een Visserman - Henk Buitjes - Week 2 - 2026

In dit artikel:

Week 50 van 2025 was de laatste serieuze visweek voor de ZK 37; in week 51 stond onderhoud bij TDL in Lauwersoog gepland. Schipper Henk Buitjes vertrok begin december naar Cuxhaven (8 december) om daar de kotterbus op te halen en maakte meteen een laatste vistrip voordat de werfwerkzaamheden begonnen. Onderweg stuitte de bemanning op grenscontroles bij Duitsland; Buitjes beschrijft de ongemakkelijke ervaring en merkt ook op dat etnisch profileren en illegale vispraktijken beeldvorming rondom de Nederlandse garnalenvloot schaden.

Op zee werd tijdens nacht- en dagvisserij in het gebied rond de Weser, Juisterrif en Oostereems in totaal 111 kisten garnalen binnengebracht; na zeven bleef 2.317 kg over, met een ziftselpercentage van circa 3 procent. Gedurende de vaart vond een gemoedelijke visserijcontrole door de Duitse Seefalke plaats zonder opmerkingen. De vangsten waren wisselend: in de Weser was veel witvis en weinig garnalen, later betere aanvoer bij het Juisterrif en de geulen.

Na het vissen voerde de bemanning bij TDL onderhoudswerk uit: gieken werden ontkoppeld en nagekeken, verspaningen en lieren werden gereinigd en vernieuwd, de verschansingen rondom de stuurhut werden verhoogd voor meer veiligheid, en filters en bilge werden professioneel schoongemaakt. Alfred en kleinzoon Thijs werkten aanvullend aan klossen, spruitkettingen en vervanging van netten zodat de kotter rond Kerst weer in orde was.

Naast praktijkwerk speelde de sectorpolitiek een grote rol in de laatste weken. Buitjes bezocht op 19 december de garnalensectievergadering van de Nederlandse Vissersbond en een ledenraadsvergadering op Urk. Ministerie LVVN presenteerde daar de 'Toekomstvisie Garnalenvisserij' met plannen om een groot deel van het westelijke Wad af te sluiten en het VIBEG-gebied (noord van Ameland) zuidwaarts uit te breiden tot aan het strand. Deze voorstellen stuitten op felle weerstand: vissers en producentenorganisaties (PO’s) vinden gebiedssluitingen onacceptabel, zeker in dynamische geulen waar sluiting volgens hen weinig natuurwinst oplevert. PO’s boden alternatieven, onder meer het openhouden van de geul van het Eierlandse Gat, maar LVVN wees die opties af. NVB-voorzitter Johan Nooitgedagt en andere aanwezigen verwezen naar onderzoeksresultaten uit gesloten referentiegebieden bij Rottum die weinig verschil laten zien tussen beviste en onbeviste locaties — een argument dat de scepsis in de zaal voedde.

Praktische maatregelen en afspraken werden wel gemaakt: het PAP (Productie en Afzet Plan) stelde vast dat het maximale ziftselpercentage van 15% vanaf 1 januari 2026 geldt voor alle garnalenvissers, niet alleen MSC-gecertificeerden. Tot 19 december 2025 bracht de Nederlandse vloot circa 8,5 miljoen kilo garnalen aan land — een goed seizoen, maar geen recordjaar. Ook de invoering van een vernieuwde blackbox werd besproken: NVWA en de Waddenunit krijgen inzage in de data en de blackbox registreert nu ook de stikstofuren van schepen zonder katalysator. Een voorstel om in februari minder te vissen (zogenaamde urenbesparing) werd als mogelijkheid genoemd om ecologische visuren voor de Waddenzee te reserveren voor perioden met hogere vangsten.

Op lokaal niveau ontwikkelt CIV Lauwerszee zich onder nieuw directeur Bert Meijer door dienstverlening uit te breiden naar pleziervaart, offshore, landbouw en recreatie; bestuur en directie hopen zo meer omzet en meerwaarde voor leden te realiseren, ondanks de lopende saneringsronde van garnalenschepen.

Privé sloot Buitjes het jaar af met tevredenheid: Kerstviering met familie en een gevoel van dankbaarheid over een goed vissersjaar. Hij benadrukt zijn verbondenheid met de Wadden- en Noordzee en twijfelt aan het beeld dat de natuur in Nederland achteruitgaat. Als afsluiting deelt hij een recept voor Zoutkamper garnalensoep, waarmee hij lezers uitnodigt de oogst culinair te beleven.

Kernpunten:
- ZK 37 behaalt 111 kisten, netto 2.317 kg garnalen (ziftsel ≈ 3%) tijdens laatste trip in week 50–51, 2025.
- Jaarlijkse werfbeurt bij TDL en kleinere werkzaamheden afgerond rond Kerst.
- LVVN’s Toekomstvisie met gebiedssluitingen (westelijk Wad, uitbreiding VIBEG) leidt tot sterke kritiek van vissers en PO’s; alternatieven afgewezen.
- PAP bepaalt vanaf 2026 ziftselmaximaal 15% voor alle garnalenvissers; blackboxdata beschikbaar voor toezichthouders.
- CIV Lauwerszee professionaliseert en breidt dienstverlening uit; vissers sluiten jaar met gemengde gevoelens maar persoonlijke dankbaarheid.