Samen het verhaal van de visserij vertellen...
In dit artikel:
Als dochter van garnalenvisser Lammert Bolt beschrijft Emma Bolt haar recente vaartocht op de ZK 9 Antonia en reflecteert ze op de manier waarop het verhaal van de visserij verteld wordt. De ZK 9, eigendom van Eppo Lukkien, vaart vanuit Zoutkamp en in de zomer vanuit Lauwersoog en biedt kleinschalige, begeleide tochten over het Wad om bezoekers te laten zien wat er leeft en hoe de garnalenvisserij werkt. Tijdens een tocht met stevige zuidwester nam gids Jan Allard bezoekers mee in de praktijk: uitleg over tuigage, hoe klossen over de bodem rollen en het bekijken van de vangst (garnalen, kleine schol, krabben, harnasvisjes). De groep liep ook over de Engelsmanplaat, observeerde bijna zeventig rustende zeehonden en zocht schelpen en kokkels op het wad.
Eppo Lukkien vat zijn rol samen als “ambassadeur van de visserij”: zijn doel is mensen rechtstreeks kennis te laten maken met het Wad en zo het beeld van de sector bij publiek te nuanceren. De auteur merkt dat zulke ervaringsgerichte vertellingen vaak effectiever zijn dan abstracte discussies; bezoekers blijken geboeid door praktische uitleg en de tastbare kennismaking met het onderwaterleven.
Bolt bezocht ook het onlangs geopende Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) in Lauwersoog. De tentoonstelling begint met de film Silence of the Tides en richt zich op beleving en het formuleren van persoonlijke opvattingen over behoud en gebruik van het gebied. Het WEC schetst de verschillende gebruikers van het Wad — bewoners, recreanten en beroepsvissers — en pleit voor het vinden van een balans. Volgens Bolt laat de presentatie echter relatief weinig ruimte aan de visserij zelf: aandacht gaat uit naar bedreigingen zoals microplastics, spookvisserij en scheepvaartverstoring, en men behandelt palingbeheer, maar de rol en recente innovaties binnen de visserij blijven onderbelicht.
Bolt ziet hierin een gemiste kans. Het WEC verwacht jaarlijks rond 100.000 bezoekers en heeft daarmee een podium om ook het verhaal van vissers, ontwikkelingen in de sector en duurzame vismethoden breder te belichten. Ze pleit voor meer samenwerking tussen het WEC, de havens (zoals Lauwersoog) en visserijvertegenwoordigers om elkaar te versterken in educatie, toerisme en beeldvorming. Tot slot schetst ze kort de achtergrond van Eppo Lukkien: een Zoutkamper met decennialange band met zee en visserij, die sinds negen jaar de ZK 9 inzet voor rondvaarten en publieksvoorlichting.